Nieuws

UNESCO-leerstoelhouder John Johnston daagt de kunstwereld uit op de TEFAF Summit: “Cultuur kan helen óf schaden”

Maastricht, 20 maart 2026. De UNESCO-leerstoelhouder van ArtEZ University of the Arts en hoofd van het UCAL Center for Arts and Learning, professor John Johnston, bracht een prikkelende en urgente boodschap naar de TEFAF Summit “Beyond Economic Impact” in Maastricht. Hij riep de internationale kunstgemeenschap op om de “paradoxale waarden van cultuur” onder ogen te zien in een wereld die steeds meer wordt verdeeld door angst en tegenstellingen.

Tijdens een toonaangevend panelgesprek, voorgezeten door Hildegard Schneider (lid van de Nederlandse UNESCO Commissie), samen met Joost Vervoort, Marian Duff en Kathleen Ferrier, daagde Johnston met zijn presentatie: “The Good, the Bad and the Ugly: The Paradoxical Values of Culture”, de aanwezigen uit om de rol van kunst en cultuur in de samenleving kritisch te bekijken. Op een podium waar esthetiek en marktwaarde centraal staan, vormde zijn bijdrage een scherpe herinnering aan de dubbele kracht van cultuur: om te inspireren en te helen, maar ook om uit te sluiten en zelfs geweld aan te wakkeren.

Cultuur als tweesnijdend zwaard

Dr. Johnston betoogde dat cultuur, hoewel ze schoonheid, verbinding en heling kan bevorderen, ook kan worden ingezet als wapen om “in- en out-groepen” te creëren. Waarmee structureel, cultureel en direct geweld wordt versterkt. In zijn betoog riep hij galeriehouders, verzamelaars, kunstenaars en beleidsmakers op om “kritisch bewust” te blijven van het potentieel van cultuur, zowel voor bevrijding als voor onderdrukking. 

“Dezelfde instrumenten van cultuur die verheffen, kunnen worden misbruikt om te marginaliseren,” waarschuwt Johnston, verwijzend naar historische en hedendaagse voorbeelden waarin kunst en erfgoed zijn ingezet voor polariserende politieke agenda’s.

Een kritische stem in een invloedrijk forum

TEFAF, ’s werelds toonaangevende kunstbeurs, staat bekend om haar focus op expertise en marktprestige. De deelname van Johnston, namens ArtEZ University of the Arts en vanuit het perspectief van maatschappelijk betrokken kunsteducatie, markeerde een bewuste verschuiving in toon. Hij bracht een gevoel van ethische urgentie in gesprekken die vaak worden gedomineerd door esthetiek en commercie. Het panel, georganiseerd door Lisanne Louise Bedaux, leidde tot een levendige discussie, waarbij zowel het publiek als mede-panelleden betrokken reageerden met wat Johnston omschreef als “enthousiaste en kritische reacties”.

ArtEZ University of the Arts in de voorhoede van het culturele debat

Als UNESCO-leerstoelhouder onderstreept Johnstons aanwezigheid bij TEFAF de inzet van ArtEZ University of the Arts om kunst te stimuleren die uitdaagt, bevraagt en transformeert. Zijn bijdrage sluit aan bij de missie van ArtEZ om kunstenaars en culturele professionals voor te bereiden op het navigeren van en het hervormen van de complexe sociale en politieke landschappen van deze tijd.

Terugkijkend op de ervaring sprak Johnston zijn waardering uit voor de kans om “de stem van kritische kunsteducatie” te vertegenwoordigen op een dergelijk prominent podium. Zijn deelname aan het forum positioneerde de hogeschool en het ArtEZ Research Centre als een belangrijke speler in mondiale discussies over de ethiek en impact van culturele productie.